Oznaczanie treści z AI: kto i co musi oznaczać według art. 50 AI Act

Generowanie treści to dziś najpowszechniejsze firmowe zastosowanie AI, a od 2 sierpnia 2026 r. część takich treści trzeba oznaczać. Art. 50 AI Act rozdziela obowiązki na dwa poziomy: co innego musi zrobić dostawca narzędzia generującego treści, a co innego firma, która te treści publikuje. Zrozumienie tego podziału oszczędza i nerwy, i nadgorliwość: nie każdy post z pomocą AI wymaga etykiety.

Poziom 1: dostawca narzędzia (oznaczanie maszynowe)

Dostawcy systemów generujących teksty, obrazy, audio i wideo mają zapewnić, żeby wyniki były oznaczone w formacie nadającym się do odczytu maszynowego jako wygenerowane lub zmanipulowane przez AI (art. 50 ust. 2), np. przez metadane czy znaki wodne. Ważny szczegół z nowelizacji Digital Omnibus: dla systemów istniejących przed 2 sierpnia 2026 r. przewidziano okres przejściowy do 2 grudnia 2026 r. Jeśli tylko korzystacie z cudzych narzędzi, ten obowiązek leży po stronie ich producentów.

Poziom 2: firma publikująca treści (ujawnianie)

Dla podmiotów stosujących kluczowe są dwie sytuacje (art. 50 ust. 4). Pierwsza: deepfake. Treść obrazowa, dźwiękowa lub wideo, która przedstawia istniejące osoby, miejsca lub zdarzenia w sposób mogący zmylić, że są autentyczne, wymaga ujawnienia, że została sztucznie wygenerowana lub zmanipulowana. Druga: teksty informujące opinię publiczną o sprawach leżących w interesie publicznym: tu również trzeba ujawnić użycie AI, przy czym przewidziano wyjątek, gdy tekst przeszedł weryfikację człowieka, a odpowiedzialność redakcyjną ponosi konkretna osoba lub podmiot.

Co NIE wymaga etykiety

Zwykłe firmowe użycie AI jako narzędzia: opis produktu dopracowany z pomocą asystenta, wpis na bloga napisany z AI i zredagowany przez człowieka, wewnętrzne dokumenty, grafika ilustracyjna niebędąca deepfakiem. Rozporządzenie celuje w ryzyko wprowadzenia w błąd (fałszywa autentyczność, podszywanie się), a nie w sam fakt użycia technologii. Uwaga jednak na dwie rzeczy: metadanych z poziomu 1 nie należy celowo usuwać, a wewnętrzne zasady (kto weryfikuje treści przed publikacją) powinna porządkować polityka AI.

Praktyczne zasady dla zespołu

Po pierwsze: każda treść z AI przechodzi przez człowieka przed publikacją (to jednocześnie warunek wyjątku dla tekstów). Po drugie: realistyczne wizerunki i głosy tylko za zgodą i z ujawnieniem, granica deepfake’u jest bliżej, niż się wydaje. Po trzecie: jedno miejsce z zasadami (polityka AI) zamiast plemiennej wiedzy w głowach. Po czwarte: przy kampaniach z syntetycznymi twarzami czy klonowaniem głosu skonsultujcie formę ujawnienia z prawnikiem, zanim kampania wystartuje.

Terminy

Obowiązki z art. 50 stosuje się od 2 sierpnia 2026 r. (Digital Omnibus nie przesunął tej daty). Okres przejściowy do 2 grudnia 2026 r. dotyczy wyłącznie maszynowego oznaczania (ust. 2) w systemach istniejących przed 2 sierpnia 2026 r. Pełny kalendarz: AI Act: kiedy wchodzi w życie?, a całość obowiązków przejrzystości: Art. 50 AI Act.

Najczęstsze pytania (FAQ)

Czy każdy tekst napisany z pomocą AI muszę oznaczać?

Nie. Obowiązek ujawnienia dotyczy tekstów publikowanych w celu informowania opinii publicznej o sprawach interesu publicznego, i nawet tam jest wyjątek przy weryfikacji człowieka i odpowiedzialności redakcyjnej. Zwykłe treści firmowe i marketingowe nie wymagają etykiety, choć rzetelność wobec odbiorców to dobra praktyka.

Co dokładnie jest deepfakiem według AI Act?

Treść obrazowa, dźwiękowa lub wideo wygenerowana albo zmanipulowana przez AI, która przedstawia istniejące osoby, przedmioty, miejsca lub zdarzenia i mogłaby błędnie uchodzić za autentyczną. Taka treść wymaga ujawnienia, że jest sztuczna.

Generujemy grafiki w zewnętrznym narzędziu. Czy musimy dodawać znaki wodne?

Oznaczanie maszynowe (metadane, znaki wodne) to obowiązek dostawcy narzędzia. Wasza rola: nie usuwać celowo takich oznaczeń i ujawniać treści, które są deepfakiem.

Od kiedy to wszystko obowiązuje?

Od 2 sierpnia 2026 r. Wyjątek: maszynowe oznaczanie w systemach istniejących przed tą datą ma okres przejściowy do 2 grudnia 2026 r. (zmiana z nowelizacji Digital Omnibus).

Czy oznaczenie „wygenerowane przez AI” psuje odbiór treści?

Badania rynkowe bywają różne, ale trend regulacyjny jest jednoznaczny, a zaufanie traci się raz: przy treściach z ryzykiem pomyłki co do autentyczności uczciwe ujawnienie to tańsza opcja niż kryzys wizerunkowy.

Źródła

• Rozporządzenie (UE) 2024/1689 (AI Act), art. 50 ust. 2 i 4 (EUR-Lex)
• EY Polska: Digital Omnibus a AI Act (okres przejściowy dla oznaczania)
• Komisja Europejska: ramy regulacyjne AI (digital-strategy.ec.europa.eu)

Powiązane artykuły

• Kodeks praktyk (Code of Practice) w AI Act
• Digital Omnibus: co zmienił w AI Act
• Tekst AI Act po polsku