Art. 50 AI Act: kiedy trzeba informować, że działa AI (chatboty, deepfake, treści)
Art. 50 rozporządzenia 2024/1689 (AI Act) nakłada obowiązki przejrzystości: człowiek ma wiedzieć, kiedy rozmawia z AI i kiedy patrzy na treść wytworzoną przez AI. Te obowiązki zaczynają być stosowane 2 sierpnia 2026 r. i – inaczej niż obowiązki dla systemów wysokiego ryzyka – nie zostały przesunięte przez Digital Omnibus. Dla większości polskich MŚP to właśnie art. 50 jest pierwszym przepisem AI Act, który realnie dotknie ich strony internetowej.
Cztery obowiązki z art. 50 – kto i co musi zrobić
| Przepis | Kogo obciąża | Obowiązek w praktyce |
|---|---|---|
| art. 50 ust. 1 | dostawca systemu | system wchodzący w interakcję z człowiekiem (np. chatbot) informuje, że jest AI – chyba że to oczywiste dla przeciętnego odbiorcy |
| art. 50 ust. 2 | dostawca systemu generatywnego | treści syntetyczne (tekst, obraz, audio, wideo) oznaczone maszynowo (format nadający się do odczytu maszynowego, tzw. watermarking) |
| art. 50 ust. 3 | podmiot stosujący | informowanie osób o działaniu systemu rozpoznawania emocji albo kategoryzacji biometrycznej |
| art. 50 ust. 4 | podmiot stosujący | ujawnienie, że treść to deepfake; oznaczenie tekstu generowanego przez AI publikowanego w celu informowania o sprawach interesu publicznego |
Uwaga na role: jeśli kupujesz chatbota jako usługę, obowiązek z ust. 1 formalnie ciąży na dostawcy – ale to Twoja strona i Twój klient, więc w praktyce to Ty dobierasz narzędzie, które pozwala ten obowiązek spełnić, i odpowiadasz za wdrożenie u siebie.
Chatbot na stronie: co konkretnie zrobić przed 2 sierpnia 2026
Po pierwsze, czytelna informacja przy starcie rozmowy – np. „Rozmawiasz z asystentem AI” w oknie czatu, zanim użytkownik zada pierwsze pytanie. Po drugie, informacja ma być podana najpóźniej przy pierwszej interakcji, jasno i wyraźnie – schowana w regulaminie nie wystarczy. Po trzecie, wyjątek „oczywistości” traktuj ostrożnie: to, co oczywiste dla Ciebie, nie musi być oczywiste dla przeciętnego klienta. Nazwa „Asystent” z ikonką robota to za mało, jeśli bot pisze jak człowiek i przedstawia się imieniem.
Co zmienił (a czego nie zmienił) Digital Omnibus
Nowelizacja z 2026 r. przesunęła obowiązki dla systemów wysokiego ryzyka z załącznika III na 2 grudnia 2027 r. – ale art. 50 zostawiła na 2 sierpnia 2026 r. Jedno ustępstwo dotyczy maszynowego oznaczania treści (ust. 2): systemy istniejące przed 2 sierpnia 2026 r. dostały okres przejściowy do 2 grudnia 2026 r. Obowiązek informowania o chatbocie i deepfake’ach startuje bez odroczenia.
Kary
Naruszenie obowiązków z art. 50 podlega karom do 15 mln euro albo 3% całkowitego rocznego światowego obrotu (art. 99), przy czym dla MŚP stosuje się niższą z tych kwot. W Polsce nadzór organizuje ustawa o systemach sztucznej inteligencji (po pracach parlamentarnych, przed podpisem Prezydenta – stan na 13 lipca 2026 r.), która powołuje KRiBSI jako krajowy organ nadzoru.
Najczęstsze pytania (FAQ)
Czy każdy chatbot musi mieć etykietę „AI”?
Każdy, przy którym przeciętny użytkownik mógłby sądzić, że pisze z człowiekiem. Prosty widget FAQ z sztywnymi odpowiedziami może korzystać z wyjątku oczywistości; bot konwersacyjny na LLM – praktycznie nigdy.
Czy stopka „powered by AI” na dole strony wystarczy?
Nie. Informacja ma towarzyszyć interakcji z systemem – użytkownik ma ją dostać przy rozmowie, nie szukać jej w stopce.
Czy maile albo oferty pisane z pomocą AI trzeba oznaczać?
Zwykła korespondencja firmowa redagowana z pomocą AI i wysyłana pod nadzorem człowieka nie jest celem art. 50. Obowiązek oznaczania dotyczy treści syntetycznych (ust. 2, po stronie dostawcy narzędzia) oraz tekstów publikowanych w celu informowania o sprawach interesu publicznego (ust. 4).
Czy opisy produktów generowane przez AI w sklepie podlegają oznaczeniu?
Maszynowe oznaczenie treści syntetycznych to obowiązek dostawcy narzędzia (ust. 2). Po Twojej stronie zostaje przejrzystość wobec klientów tam, gdzie treść mogłaby wprowadzać w błąd – dobrą praktyką jest polityka AI opisująca, gdzie używasz generatorów.
Chcesz sprawdzić, czy Twoja strona wysyła sygnały ryzyka z art. 50? Darmowy skan domeny sprawdza dokładnie te 3 sygnały w 2 minuty, bez rejestracji.
Źródła
- Rozporządzenie (UE) 2024/1689, art. 50 i art. 99 – EUR-Lex
- Digital Omnibus – utrzymanie terminu art. 50 i okres przejściowy dla oznaczania treści: Gibson Dunn, EY Polska
- Polska ustawa o systemach AI (KRiBSI): Kancelaria MACURA, CyberDefence24
Powiązane artykuły
Sprawdź swoją firmę pod AI Act
Bezpłatny skan strony: 3 publiczne sygnały ryzyka w 2 minuty, bez rejestracji.
Zrób darmowy skanTen artykuł to analiza edukacyjna, przygotowana z pomocą AI pod nadzorem człowieka, nie porada prawna. Sporne przypadki wymagają konsultacji z radcą prawnym.