AI Act w Polsce: ustawa o systemach sztucznej inteligencji gotowa. Co zmienia dla firm?
Polska ustawa o systemach sztucznej inteligencji zakończyła drogę parlamentarną 3 lipca 2026 r. i czeka na podpis Prezydenta (stan na 13 lipca 2026 r.). To przepisy, które organizują w Polsce nadzór i kary wokół unijnego AI Act: powołują Komisję Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji (KRiBSI), piaskownice regulacyjne i ścieżkę skargową. Ważne: obowiązki firm wynikają wprost z rozporządzenia (UE) 2024/1689, więc obowiązują niezależnie od losów polskiej ustawy. Ustawa decyduje o tym, kto i jak będzie ich w Polsce pilnował, a Unia wyznaczyła państwom termin na uruchomienie krajowych ram nadzoru: 2 sierpnia 2026 r.
Kalendarium: jak ustawa przeszła przez parlament
| Data | Etap |
|---|---|
| 11 czerwca 2026 | Sejm uchwala ustawę (421 posłów za, 3 przeciw, 18 wstrzymujących się) |
| 25 czerwca 2026 | Senat zgłasza 25 poprawek |
| 3 lipca 2026 | Sejm przyjmuje 24 z 25 poprawek: koniec prac parlamentarnych |
| lipiec 2026 | Ustawa na biurku Prezydenta (stan na 13 lipca 2026 r.) |
KRiBSI: nowy nadzorca AI w Polsce
Sercem ustawy jest Komisja Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji, czyli krajowy organ nadzoru rynku dla AI Act. Przewodniczącego powołuje Sejm za zgodą Senatu na 5 lat, a w składzie zasiadają przedstawiciele m.in. UOKiK, KNF, KRRiT i UKE. Komisję wspiera Społeczna Rada ds. AI.
KRiBSI będzie kontrolować przestrzeganie przepisów o AI (unijnych i krajowych), wydawać decyzje, prowadzić rejestr skarg, edukować rynek i wspierać innowacje. Od decyzji Komisji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie.
Co ustawa daje firmom, zwłaszcza MŚP
Dwa rozwiązania są szczególnie ciekawe dla mniejszych firm. Piaskownice regulacyjne: kontrolowane środowiska, w których można testować innowacyjne systemy AI pod okiem nadzorcy, przy czym mikro, mali i średni przedsiębiorcy są zwolnieni z opłat za udział. Opinie indywidualne: firma może zapytać KRiBSI o interpretację swojej sytuacji, a brak odpowiedzi w terminie traktuje się jak akceptację stanowiska wnioskodawcy. Do tego minister cyfryzacji może udzielać pomocy finansowej na badania i rozwój w obszarze AI.
Kary: egzekwowane w Polsce, wysokości z rozporządzenia
Ustawa buduje krajowy system egzekwowania kar przewidzianych w AI Act (art. 99 rozporządzenia): za praktyki zakazane grozi do 35 mln euro lub 7 procent światowego obrotu, za większość pozostałych naruszeń do 15 mln euro lub 3 procent obrotu, z miarkowaniem dla MŚP (niższa z kwot). Postępowanie może zacząć się od skargi do rejestru prowadzonego przez KRiBSI.
Ustawa a Digital Omnibus: dwie różne rzeczy
Warto rozdzielić dwa tory. Polska ustawa mówi, kto pilnuje przepisów w Polsce. Natomiast terminy obowiązków wynikają z rozporządzenia i jego nowelizacji (Digital Omnibus): obowiązki przejrzystości z art. 50 (chatboty, oznaczanie treści, deepfake) wchodzą 2 sierpnia 2026 r., a obowiązki dla systemów wysokiego ryzyka z załącznika III zostały przesunięte na 2 grudnia 2027 r. Szczegóły opisujemy w artykułach: AI Act: co to jest? oraz Art. 50 AI Act.
Co zrobić teraz
Po pierwsze: zinwentaryzuj systemy AI w firmie i prowadź prosty rejestr. Po drugie: domknij obowiązki przejrzystości przed 2 sierpnia 2026 r. (etykieta przy chatbocie, oznaczanie treści syntetycznych). Po trzecie: jeśli masz system z załącznika III (np. AI w rekrutacji), zaplanuj wdrożenie obowiązków do 2 grudnia 2027 r., bo one wymagają miesięcy pracy. Nie wiesz, od czego zacząć? Darmowy skan strony sprawdzi 3 publiczne sygnały ryzyka w 2 minuty, bez rejestracji.
Najczęstsze pytania (FAQ)
Ustawa nie jest podpisana. Czy mam już jakieś obowiązki?
Tak. AI Act to rozporządzenie unijne, obowiązuje bezpośrednio: zakazy i kompetencje AI od 2 lutego 2025 r., a obowiązki przejrzystości od 2 sierpnia 2026 r. Polska ustawa dotyczy nadzoru i kar, nie tego, czy przepisy Cię obejmują.
Kto będzie kontrolował firmy w Polsce?
KRiBSI, czyli Komisja Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji, z udziałem przedstawicieli UOKiK, KNF, KRRiT i UKE. Od jej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie.
Czy udział w piaskownicy regulacyjnej coś kosztuje?
Mikro, mali i średni przedsiębiorcy są zwolnieni z opłat za uczestnictwo w piaskownicach.
Czy mogę zapytać nadzorcę, jak kwalifikuje się mój system?
Ustawa przewiduje opinie indywidualne. Co istotne, brak odpowiedzi KRiBSI w terminie traktuje się jak akceptację stanowiska wnioskodawcy.
Źródła
- rp.pl: Sejm przyjął ustawę o AI (KRiBSI, piaskownice)
- CyberDefence24: koniec prac parlamentarnych, ruch prezydenta
- Sejm RP: przebieg procesu legislacyjnego (druk 2443)
- Rozporządzenie (UE) 2024/1689 (EUR-Lex)
Powiązane artykuły
Sprawdź swoją firmę pod AI Act
Bezpłatny skan strony: 3 publiczne sygnały ryzyka w 2 minuty, bez rejestracji.
Zrób darmowy skanTen artykuł to analiza edukacyjna, przygotowana z pomocą AI pod nadzorem człowieka, nie porada prawna. Sporne przypadki wymagają konsultacji z radcą prawnym.