Ustawa o systemach sztucznej inteligencji: polski nadzór nad AI Act (KRiBSI)

Ustawa o systemach sztucznej inteligencji to polska ustawa, która buduje krajowe otoczenie dla unijnego AI Act. Nie zastępuje rozporządzenia (UE) 2024/1689 i nie powtarza jego treści, bo rozporządzenie obowiązuje w Polsce wprost. Ustawa dokłada to, co prawo unijne pozostawia państwom członkowskim: krajowy organ nadzoru, zasady nakładania kar i piaskownice regulacyjne dla firm.

W tym artykule wyjaśniamy po polsku, na jakim etapie jest ustawa, czym będzie nowy urząd (KRiBSI) i co to oznacza w praktyce dla małej oraz średniej firmy.

Na jakim etapie jest ustawa

Rządowy projekt ustawy o systemach sztucznej inteligencji przeszedł pełną ścieżkę parlamentarną:

• 9 kwietnia 2026 r. projekt wpłynął do Sejmu (druk nr 2443).
• 11 czerwca 2026 r. Sejm uchwalił ustawę (421 głosów za, 3 przeciw, 18 wstrzymujących się).
• 25 czerwca 2026 r. Senat zgłosił poprawki.
• 3 lipca 2026 r. Sejm rozpatrzył poprawki Senatu i przyjął 24 z 25.

Na dzień publikacji tego artykułu ustawa oczekuje na podpis Prezydenta i ogłoszenie w Dzienniku Ustaw. To ostatni etap, po którym przepisy krajowe zaczną obowiązywać zgodnie z zapisanym w ustawie kalendarzem. Śledzimy ten temat i zaktualizujemy artykuł po podpisie, podobnie jak wpis o tym, jak wygląda AI Act w Polsce.

KRiBSI: nowy nadzór nad sztuczną inteligencją

Ustawa powołuje Komisję Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji, w skrócie KRiBSI. To ma być krajowy organ nadzoru rynku sztucznej inteligencji, czyli polski odpowiednik nadzoru, którego wymaga AI Act. Zgodnie z ustawą komisja będzie mogła między innymi:

• przyjmować skargi od obywateli na działanie systemów AI,
• badać zgodność systemów z AI Act,
• nakładać administracyjne kary pieniężne za naruszenia,
• prowadzić piaskownice regulacyjne, w których firmy testują rozwiązania pod okiem organu,
• wydawać wiążące opinie indywidualne w konkretnych sprawach.

Ustawa przewiduje też organ doradczy, Społeczną Radę do spraw Sztucznej Inteligencji, która ma wspierać komisję opiniami i rekomendacjami.

Piaskownice regulacyjne i ułatwienia dla MŚP

Piaskownica regulacyjna to środowisko, w którym firma może rozwijać i testować system AI w kontakcie z organem, zanim wprowadzi go na rynek. Ustawa różnicuje dostęp kosztowo: małe i średnie przedsiębiorstwa mają być zwolnione z opłat za udział, a duże firmy wnoszą jednorazową opłatę w wysokości trzykrotności minimalnego wynagrodzenia. To celowe ułatwienie dla mniejszych podmiotów, które najczęściej nie mają własnych działów prawnych.

Co to znaczy dla Twojej firmy

Dwie rzeczy warto rozdzielić. Obowiązki materialne, na przykład przejrzystość z art. 50 od 2 sierpnia 2026 r. czy zakazy z art. 5, wynikają wprost z rozporządzenia unijnego i obowiązują niezależnie od tego, kiedy Prezydent podpisze polską ustawę. Polska ustawa odpowiada natomiast na pytanie, kto w kraju będzie kontrolował i karał oraz jak wyglądają piaskownice i opinie. Dobrą wiadomością jest to, że powstaje adres, pod który firma będzie mogła się zwrócić po opinię w niejasnej sprawie.

Praktyczny wniosek: nie czekaj na polską ustawę z przygotowaniem do AI Act. Wysokość kar i sam nadzór to jedno, ale obowiązki i terminy działają według kalendarza unijnego. O samych karach piszemy w artykule o karach w AI Act.

Chcesz wiedzieć, od czego zacząć, zanim ruszy krajowy nadzór? Darmowy skan strony w 2 minuty pokazuje publiczne sygnały ryzyka AI Act, a pełny audyt z raportem porządkuje obowiązki i terminy dla Waszych systemów.

Najczęstsze pytania (FAQ)

Czy ustawa o systemach AI już obowiązuje?

Na dzień publikacji tego artykułu ustawa zakończyła prace w Sejmie i Senacie oraz oczekuje na podpis Prezydenta i ogłoszenie w Dzienniku Ustaw. Obowiązki wynikające z unijnego AI Act stosują się jednak niezależnie od tego etapu, według kalendarza rozporządzenia.

Czym jest KRiBSI?

To Komisja Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji, czyli krajowy organ nadzoru rynku AI powoływany przez ustawę. Ma przyjmować skargi, badać zgodność systemów z AI Act, nakładać kary administracyjne, prowadzić piaskownice regulacyjne i wydawać wiążące opinie indywidualne.

Czy polska ustawa zastępuje unijny AI Act?

Nie. AI Act to rozporządzenie, które obowiązuje w Polsce bezpośrednio. Ustawa krajowa go nie powtarza ani nie zastępuje, tylko uzupełnia o elementy pozostawione państwom: organ nadzoru, tryb kar i piaskownice. Różnicę między rozporządzeniem a dyrektywą tłumaczymy w osobnym artykule o tym, czy AI Act to rozporządzenie czy dyrektywa.

Czy moja mała firma zapłaci za piaskownicę regulacyjną?

Zgodnie z ustawą małe i średnie przedsiębiorstwa mają być zwolnione z opłat za udział w piaskownicy, a jednorazową opłatę w wysokości trzykrotności minimalnego wynagrodzenia wnoszą duże firmy.

Źródła

• Przebieg prac legislacyjnych, druk nr 2443 – Sejm RP
• Ustawa o systemach AI i rola KRiBSI: Kancelaria MACURA, rp.pl
• Zakończenie prac parlamentarnych, etap prezydencki: CyberDefence24