AI w rekrutacji a AI Act: system wysokiego ryzyka. Terminy i obowiązki
Jeśli używacie albo planujecie AI w rekrutacji, jesteście w jednym z najściślej regulowanych obszarów AI Act. Systemy przeznaczone do rekrutacji i selekcji kandydatów, w tym do publikowania ukierunkowanych ogłoszeń, analizy aplikacji i oceniania kandydatów, są wprost wymienione w załączniku III rozporządzenia (pkt 4) jako systemy wysokiego ryzyka. Po nowelizacji Digital Omnibus obowiązki dla tego obszaru stosuje się od 2 grudnia 2027 r. (pierwotnie: 2 sierpnia 2026 r.). To nie znaczy jednak, że do tego czasu nie ma żadnych zasad.
Dlaczego rekrutacja to wysokie ryzyko
Logika rozporządzenia jest prosta: system AI, który współdecyduje o dostępie człowieka do zatrudnienia, może wyrządzić poważną szkodę, np. systematycznie odsiewać kandydatów według cech, które nie powinny mieć znaczenia. Dlatego trafia do tej samej kategorii co scoring kredytowy czy AI w edukacji: wolno go używać, ale pod warunkami.
Jakie narzędzia się tu łapią
W praktyce chodzi m.in. o: automatyczny screening i ranking CV, systemy oceniające kandydatów w wideorozmowach, narzędzia typu ATS z modułami AI rekomendującymi decyzje oraz ukierunkowane ogłoszenia o pracę. Nie każde użycie AI w HR to od razu wysokie ryzyko: generowanie treści ogłoszenia przez ChatGPT to co innego niż system oceniający ludzi. Granica bywa subtelna, dlatego kwalifikację konkretnego narzędzia warto potwierdzić w audycie albo z prawnikiem.
Co już obowiązuje, a co wejdzie w 2027
| Od kiedy | Co obowiązuje |
|---|---|
| 2 lutego 2025 (już działa) | Zakazy z art. 5: m.in. rozpoznawanie emocji w miejscu pracy oraz w rekrutacji; kompetencje AI personelu (art. 4): zespół HR ma rozumieć narzędzie, z którego korzysta |
| 2 sierpnia 2026 | Przejrzystość z art. 50 tam, gdzie dotyczy (np. chatbot rekrutacyjny rozmawiający z kandydatami) |
| 2 grudnia 2027 | Pełne obowiązki dla systemów wysokiego ryzyka z załącznika III: używanie zgodnie z instrukcją dostawcy, nadzór człowieka nad decyzjami, monitorowanie działania, informowanie kandydatów i pracowników o użyciu systemu, przechowywanie logów |
Do tego cały czas równolegle działa RODO: automatyczna ocena kandydatów to przetwarzanie danych osobowych, często wymagające oceny skutków (DPIA).
Pozorna ulga z Omnibusa
Przesunięcie z 2026 na 2027 r. kusi, żeby odłożyć temat. To błąd z dwóch powodów. Po pierwsze, zakaz rozpoznawania emocji w pracy i wymóg kompetencji zespołu obowiązują już teraz. Po drugie, wdrożenie obowiązków wysokiego ryzyka (procedury nadzoru, komunikaty dla kandydatów, ustalenia z dostawcą narzędzia, logi) realnie zajmuje kilka miesięcy: firmy, które zaczną w połowie 2027 r., będą gonić termin. Pełny kalendarz przepisów opisujemy w artykule AI Act: kiedy wchodzi w życie?
Co zrobić teraz: 4 kroki
1. Inwentaryzacja: czy w procesach HR (także u agencji rekrutacyjnej, z której korzystacie) działa AI? 2. Pytanie do dostawcy narzędzia: jak zapewnia zgodność z AI Act i co deklaruje w instrukcji. 3. Nadzór człowieka: żadna decyzja o odrzuceniu kandydata wyłącznie przez algorytm, wynik AI to rekomendacja. 4. Zasady i kompetencje: szkolenie zespołu HR (art. 4) i zapis w polityce AI. Nie wiesz, od czego zacząć? Darmowy skan plus audyt z raportem uporządkują obowiązki dla Waszych systemów.
Najczęstsze pytania (FAQ)
Czy w ogóle wolno używać AI w rekrutacji?
Tak. AI Act nie zakazuje AI w rekrutacji (poza praktykami z art. 5, np. rozpoznawaniem emocji): klasyfikuje ją jako wysokie ryzyko, czyli obwarowuje warunkami, które trzeba spełnić.
Od kiedy obowiązki dla AI w rekrutacji?
Pełne obowiązki dla systemów z załącznika III od 2 grudnia 2027 r. (po przesunięciu przez Digital Omnibus). Zakazy z art. 5 i kompetencje AI z art. 4 obowiązują od 2 lutego 2025 r.
Używamy zewnętrznego ATS z modułem AI. Kto odpowiada?
Dostawca systemu ma obowiązki dostawcy, ale Wasza firma jako podmiot stosujący ma własne: m.in. użycie zgodnie z instrukcją, nadzór człowieka i poinformowanie kandydatów. Obowiązków nie da się w całości przerzucić na dostawcę.
Czy możemy analizować nagrania rozmów kwalifikacyjnych pod kątem emocji kandydata?
Systemy rozpoznawania emocji w miejscu pracy, w tym w rekrutacji, są na liście praktyk zakazanych (art. 5) i zakaz ten obowiązuje od 2 lutego 2025 r.
Rekrutujemy przez agencję. Czy to nas zwalnia?
Nie do końca: jeśli agencja używa AI do selekcji kandydatów dla Was, warto umownie ustalić, kto realizuje które obowiązki, i wiedzieć, jakie narzędzia są w procesie.
Źródła
- Rozporządzenie (UE) 2024/1689 (AI Act): art. 5, art. 26, załącznik III pkt 4 (EUR-Lex)
- Gibson Dunn: EU AI Act Omnibus Agreement (przesunięcie terminów załącznika III)
- EY Polska: Digital Omnibus a AI Act
Powiązane artykuły
Sprawdź swoją firmę pod AI Act
Bezpłatny skan strony: 3 publiczne sygnały ryzyka w 2 minuty, bez rejestracji.
Zrób darmowy skanTen artykuł to analiza edukacyjna, przygotowana z pomocą AI pod nadzorem człowieka, nie porada prawna. Sporne przypadki wymagają konsultacji z radcą prawnym.