Chatbot na stronie a AI Act: jak spełnić obowiązek informacyjny z art. 50

Chatbot to najczęstszy pierwszy kontakt polskich firm z AI Act. Zasada z art. 50 rozporządzenia jest prosta: osoba wchodząca w interakcję z systemem AI ma być poinformowana, że rozmawia z AI, chyba że jest to oczywiste z punktu widzenia rozsądnie poinformowanego użytkownika. Obowiązek stosuje się od 2 sierpnia 2026 r. i obejmuje także zwykły sklep internetowy czy firmę usługową z botem od zewnętrznego dostawcy.

Co dokładnie trzeba zrobić

Użytkownik ma otrzymać jasną informację najpóźniej przy pierwszej interakcji: zanim wciągnie się w rozmowę, powinien wiedzieć, że po drugiej stronie nie ma człowieka. W praktyce sprawdzają się trzy elementy naraz: etykieta w oknie czatu (np. „Asystent AI”), pierwsza wiadomość bota przedstawiająca go wprost („Jestem wirtualnym asystentem…”) oraz nazwa, która nie udaje człowieka. Antywzorzec: bot o imieniu „Kasia” ze zdjęciem stockowej twarzy i dymkiem „Kasia pisze…”, bez słowa o AI.

Wyjątek „oczywistości”: pułapka, nie furtka

Przepis zwalnia z informowania, gdy sztuczność rozmówcy jest oczywista. Problem w tym, że „oczywiste dla rozsądnie poinformowanej osoby” to ocena, którą w razie sporu przeprowadzi organ nadzoru, a nie Wy. Współczesne boty piszą płynnie i naturalnie, więc coraz trudniej bronić tezy, że każdy pozna bota po stylu. Jasna etykieta kosztuje 15 minut pracy i zamyka temat: to najtańsze ubezpieczenie w całym AI Act.

Chatbot a inne przepisy: o czym pamiętać przy okazji

Po pierwsze, dane klientów: jeśli bot zbiera dane osobowe albo rozmowy trafiają do zewnętrznego dostawcy, potrzebujecie porządku w RODO (informacja, podstawa, umowa powierzenia). Po drugie, zasady wewnętrzne: kto odpowiada za treści podpowiadane przez bota i co bot może obiecać klientowi. Oba tematy powinna porządkować polityka AI w firmie. Po trzecie, granice: bot nie może stosować technik manipulacyjnych z listy praktyk zakazanych (art. 5, obowiązuje od 2 lutego 2025 r.).

Czy chatbot to system wysokiego ryzyka?

Typowy chatbot obsługi klienta: nie. Wysokie ryzyko z załącznika III dotyczy innych zastosowań (m.in. rekrutacja, scoring, oceny pracownicze), z obowiązkami od 2 grudnia 2027 r. Dla zwykłego bota kluczowy jest art. 50 i data 2 sierpnia 2026 r. Ostrożności wymaga dopiero bot, który realnie podejmuje decyzje wobec klientów (np. ocenia wiarygodność): wtedy warto sprawdzić kwalifikację z pomocą prawnika.

Jak sprawdzić swoją stronę

Darmowy skan strony sprawdza w 2 minuty publiczne sygnały ryzyka Twojej witryny, m.in. obecność chatbota bez widocznej informacji o AI. Pełny audyt z raportem przypisze obowiązki do wszystkich Waszych systemów i da plan wdrożenia z terminami: harmonogram opisujemy w artykule AI Act: kiedy wchodzi w życie?

Najczęstsze pytania (FAQ)

Od kiedy chatbot musi informować, że jest AI?

Obowiązki przejrzystości z art. 50 stosuje się od 2 sierpnia 2026 r. Nowelizacja Digital Omnibus nie przesunęła tego terminu.

Chatbot dostarcza nam zewnętrzna firma. Kto odpowiada za informację?

Dostawca odpowiada za zaprojektowanie systemu zgodnie z przepisami, ale to na Waszej stronie klient prowadzi rozmowę: w praktyce za widoczną etykietę i komunikat powitalny odpowiadacie Wy. Najlepiej ustalić to z dostawcą wprost.

Czy wystarczy wzmianka w regulaminie strony?

Nie. Informacja ma dotrzeć do użytkownika przy interakcji z botem, a nie być ukryta w dokumencie, którego nikt nie czyta. Standard to etykieta w oknie czatu i przedstawienie się bota w pierwszej wiadomości.

Mamy voicebota na infolinii. Czy zasady są te same?

Tak, art. 50 dotyczy interakcji z systemem AI niezależnie od kanału: głosowy bot powinien przedstawić się jako automat na początku rozmowy.

Co grozi za brak informacji?

Kary za naruszenie obowiązków rozporządzenia sięgają 15 mln euro lub 3 procent światowego obrotu (z miarkowaniem dla MŚP: niższa z kwot). W praktyce pierwszym kosztem bywa utrata zaufania klientów, którzy odkryją, że „konsultant” był botem.

Źródła

• Rozporządzenie (UE) 2024/1689 (AI Act), art. 50 i art. 99 (EUR-Lex)
• Komisja Europejska: ramy regulacyjne AI (digital-strategy.ec.europa.eu)

Powiązane artykuły

• Kodeks praktyk (Code of Practice) w AI Act
• Gotowość na AI Act w 6 krokach
• AI Act a RODO