Kary w AI Act: do 35 mln euro lub 7% obrotu i miarkowanie dla MŚP
Kary w AI Act to jeden z powodów, dla których temat trafił na zarządy, a nie tylko do działów IT. Rozporządzenie (UE) 2024/1689 przewiduje trzy poziomy administracyjnych kar pieniężnych, a ich górne granice są wysokie: do 35 mln euro lub 7 procent światowego obrotu. Ważny jest jednak nie tylko sufit, ale też to, że dla małych i średnich firm obowiązuje odrębna, łagodniejsza zasada liczenia kary.
Poniżej tłumaczymy po polsku, ile wynoszą kary, za co grożą, kto je nakłada i jak działa miarkowanie dla MŚP. Kwoty podajemy za art. 99 i art. 101 rozporządzenia.
Trzy poziomy kar
AI Act wiąże wysokość kary z wagą naruszenia. Górna granica to zawsze wyższa z dwóch wartości: kwota w euro albo procent całkowitego rocznego światowego obrotu przedsiębiorstwa z poprzedniego roku obrotowego.
| Rodzaj naruszenia | Górna granica kary | Podstawa |
|---|---|---|
| Naruszenie zakazanych praktyk z art. 5 | do 35 mln euro lub 7% obrotu | art. 99 ust. 3 |
| Niezgodność z innymi obowiązkami (m.in. dostawcy, importerzy, dystrybutorzy, podmioty stosujące) | do 15 mln euro lub 3% obrotu | art. 99 ust. 4 |
| Podanie nieprawidłowych, niekompletnych lub wprowadzających w błąd informacji organom lub jednostkom notyfikowanym | do 7,5 mln euro lub 1% obrotu | art. 99 ust. 5 |
Najwyższy próg dotyczy praktyk bezwzględnie zakazanych, opisanych w artykule o zakazanych praktykach AI. Środkowy próg obejmuje większość typowych obowiązków, na przykład dla systemów wysokiego ryzyka albo dla przejrzystości.
Miarkowanie kar dla MŚP i startupów
To zapis, który łatwo przeoczyć, a jest korzystny dla mniejszych firm. Zgodnie z art. 99 ust. 6 dla małych i średnich przedsiębiorstw oraz startupów górną granicą kary jest niższa z dwóch wartości, czyli albo wskazany procent obrotu, albo kwota w euro, zależnie od tego, co wypada niżej. W praktyce oznacza to, że mniejsza firma nie zapłaci teoretycznego maksimum liczonego jak dla wielkiej korporacji.
Przy ustalaniu konkretnej kary organ bierze też pod uwagę okoliczności sprawy, między innymi charakter i wagę naruszenia, jego skutki, a także wielkość i sytuację rynkową podmiotu. Kara ma być skuteczna, proporcjonalna i odstraszająca, a nie automatycznie maksymalna.
Osobne zasady dla modeli ogólnego przeznaczenia
Dostawcy modeli ogólnego przeznaczenia (GPAI), na przykład dużych modeli językowych, podlegają odrębnemu reżimowi. Zgodnie z art. 101 kary dla nich, do 15 mln euro lub 3 procent obrotu, nakłada bezpośrednio Komisja Europejska. To ważne rozróżnienie: większość firm w Polsce jest podmiotem stosującym gotowe narzędzia, a nie dostawcą modelu, więc dotyczą jej progi z art. 99, a nie z art. 101.
Kto nakłada kary i od kiedy
Przepisy o nadzorze i karach stosuje się od 2 sierpnia 2025 r. Kary nakładają organy krajowe wyznaczone przez każde państwo. W Polsce tę rolę ma pełnić nowy urząd, o którym piszemy w artykule o ustawie o systemach sztucznej inteligencji i KRiBSI. Wysokość realnie nakładanych kar będzie się kształtować w praktyce organów i orzecznictwie.
Chcesz zawczasu zobaczyć, gdzie Twoja firma jest najbardziej narażona? Darmowy skan strony wskazuje publiczne sygnały ryzyka w 2 minuty, a pełny audyt z raportem porządkuje obowiązki, zanim zrobi to organ.
Najczęstsze pytania (FAQ)
Ile wynosi maksymalna kara w AI Act?
Najwyższy próg to do 35 mln euro lub 7 procent całkowitego rocznego światowego obrotu, w zależności od tego, która wartość jest wyższa. Dotyczy on naruszenia zakazanych praktyk z art. 5.
Czy mała firma może dostać karę 35 mln euro?
Dla małych i średnich przedsiębiorstw oraz startupów górną granicą jest niższa z dwóch wartości, czyli procent obrotu albo kwota w euro, zależnie od tego, co wypada niżej. Organ dodatkowo uwzględnia okoliczności i wielkość podmiotu, a kara ma być proporcjonalna.
Za co grożą najniższe kary?
Próg do 7,5 mln euro lub 1 procent obrotu dotyczy podania organom lub jednostkom notyfikowanym informacji nieprawidłowych, niekompletnych albo wprowadzających w błąd.
Kto w Polsce będzie nakładał kary?
Kary mają nakładać organy krajowe. W Polsce tę funkcję ma pełnić Komisja Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji (KRiBSI) powoływana przez ustawę o systemach sztucznej inteligencji. Kary za naruszenia przez dostawców modeli ogólnego przeznaczenia nakłada natomiast Komisja Europejska.
Źródła
Sprawdź swoją firmę pod AI Act
Bezpłatny skan strony: 3 publiczne sygnały ryzyka w 2 minuty, bez rejestracji.
Zrób darmowy skanTen artykuł to analiza edukacyjna, przygotowana z pomocą AI pod nadzorem człowieka, nie porada prawna. Sporne przypadki wymagają konsultacji z radcą prawnym.